Hơn bảy thập niên đã trôi qua, đất nước đã bước sang một thời kỳ phát triển mới, nhưng tư tưởng lấy dân làm gốc vẫn nguyên giá trị. Bởi suy cho cùng, mọi chủ trương, đường lối, chính sách dù đúng đắn đến đâu cũng chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi được nhân dân hiểu, đồng thuận và cùng tham gia thực hiện. Trong những năm tháng chiến tranh, sức mạnh của lòng dân là một trong những nhân tố quan trọng làm nên thắng lợi của cách mạng. Trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, sức mạnh ấy tiếp tục được phát huy trong từng phong trào thi đua, từng con đường được mở, từng khu dân cư được chỉnh trang, từng gia đình thoát nghèo, từng địa bàn giữ vững an ninh trật tự.
Ngày nay, công tác dân vận càng đứng trước những yêu cầu mới. Người dân không chỉ cần được tuyên truyền, vận động mà còn cần được lắng nghe, giải thích, đối thoại và giải quyết những vấn đề thiết thực. Khoảng cách giữa một chủ trương trên giấy và sự đồng thuận ngoài đời đôi khi chỉ là một cuộc gặp, một lần giải thích thấu đáo, một hành động kịp thời của cán bộ cơ sở. Bởi vậy, dân vận không phải điều gì xa vời. Dân vận có thể bắt đầu từ một cuộc họp thôn; một lần cán bộ đến tận nhà hỏi thăm người già neo đơn; một cuộc hòa giải để hai gia đình hàng xóm không còn mâu thuẫn; một lời giải thích để người dân hiểu vì sao cần hiến đất mở đường; hay một lần cán bộ cùng lực lượng dân quân xuống vùng ngập giúp dân trong lúc thiên tai. Những việc tưởng như rất nhỏ ấy lại có thể tạo nên những điều rất lớn “sự đồng thuận, niềm tin và sức mạnh của cộng đồng.”
Công tác dân vận tiếp tục được đặt trong yêu cầu đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động của cả hệ thống chính trị. Năm 2026, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương ban hành Hướng dẫn số 25-HD/BTGDVTW về phong trào thi đua “Dân vận khéo” giai đoạn 2026-2030, nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ phong trào, gắn dân vận với phát triển nhanh, bền vững, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Tại Đà Nẵng, Ban Thường vụ Thành ủy đã ban hành Đề án số 02-ĐA/TU ngày 10/4/2026 về xây dựng và nhân rộng các mô hình “Dân vận khéo” tiêu biểu trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026-2030. Thành phố đồng thời triển khai các kế hoạch nhằm cụ thể hóa đề án, đưa phong trào trở thành những việc làm cụ thể, phù hợp với từng địa bàn, từng cơ quan, đơn vị.
Ở xã Hiệp Đức, công tác dân vận cũng được cụ thể hóa bằng những nhiệm vụ sát cơ sở. Tháng 6/2026, Ban Thường vụ Đảng ủy xã đã ban hành Công văn số 371-CV/ĐU về triển khai các mô hình “Dân vận khéo” tiêu biểu giai đoạn 2026-2030 và năm 2026; đồng thời ban hành Kế hoạch số 128-KH/ĐU thực hiện Nghị quyết số 13-NQ/TU ngày 9/4/2026 của Thành ủy về tiếp tục phát huy truyền thống, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân trên địa bàn xã.
Đến ngày 28/8/2026, xã Hiệp Đức tổ chức bàn giao chức năng, nhiệm vụ tham mưu về công tác dân vận giữa Ban Xây dựng Đảng Đảng ủy xã và Ủy ban MTTQ Việt Nam xã. Đây là một dấu mốc cho thấy công tác dân vận tiếp tục được quan tâm, tổ chức thực hiện trong hệ thống chính trị ở cơ sở.
Nhưng nghị quyết, kế hoạch hay công văn chỉ thực sự có sức sống khi được chuyển hóa thành hành động cụ thể.Và ở nơi ấy, vai trò của những người trực tiếp gần dân trở nên đặc biệt quan trọng.
Một người bí thư chi bộ, trưởng thôn và những việc không có trong “bảng thành tích”
Ở một khu dân cư thuộc xã Hiệp Đức, câu chuyện về cô Nguyễn Thị Ngọc Y – Bí thư chi bộ - trưởng thôn An Đông là một ví dụ cụ thể đáng để chúng ta suy ngẫm.
Cô đã có thời gian dài làm công tác Mặt trận ở huyện Hiệp Đức (cũ), sau khi nghỉ hưu, cô Nguyễn Thị Ngọc Y trở về địa phương và đảm nhận nhiệm vụ Bí thư chi bộ và trưởng thôn An Đông ở Xã Hiệp Đức. Từng là người trải qua công tác tuyên truyền và vận động quần chúng nhiều năm, cô hiểu rằng làm trưởng thôn không đơn thuần là truyền đạt các văn bản chỉ đạo hay thông báo của cấp trên đến dân mà trước hết phải biết lắng nghe dân. Muốn dân đồng thuận, cán bộ phải thật sự đứng về phía lợi ích chung của cộng đồng.
Vì vậy, cô duy trì việc tổ chức họp dân định kỳ hằng tháng. Nội dung cuộc họp không chỉ dừng ở việc triển khai văn bản, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước mà còn dành thời gian để người dân nói lên những điều họ quan tâm.
Hình ảnh họp dân
Có người hỏi về chính sách, có người phản ánh một vấn đề trong khu dân cư, có người chưa hiểu vì sao phải thực hiện một quy định nào đó... Cũng có khi chỉ là một chuyện rất nhỏ giữa những người hàng xóm. Nhưng chính từ những chuyện nhỏ ấy, cán bộ cơ sở có thể nhận diện những vấn đề lớn hơn. Cách làm ấy phù hợp với tinh thần thực hiện dân chủ ở cơ sở. Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2022 xác lập khuôn khổ pháp lý để phát huy quyền làm chủ của nhân dân ở cơ sở, tạo điều kiện để người dân được biết, tham gia ý kiến, giám sát và thực hiện quyền làm chủ theo quy định.
Nói cách khác, dân vận ngày nay không thể chỉ là “nói cho dân nghe”. Dân vận phải là nói để dân hiểu, nghe để biết dân cần gì, đối thoại để tìm tiếng nói chung và hành động để tạo ra kết quả.
Ở khu dân cư, có những mâu thuẫn nếu không được tháo gỡ kịp thời có thể từ chuyện nhỏ thành chuyện lớn. Một lối đi, một hàng rào, một phần đất, tiếng ồn, việc xả rác hay những hiểu lầm trong sinh hoạt cộng đồng... đều có thể làm rạn nứt tình làng nghĩa xóm. Trong những trường hợp như vậy, cô Y thường đứng ra gặp từng bên, tìm hiểu nguyên nhân, phân tích đúng - sai trên tinh thần thấu tình đạt lý.
Điều đáng quý là người hòa giải không đứng ở vị trí “phán xử”. Cô tìm cách để các bên tự nhìn thấy trách nhiệm của mình, cùng tìm phương án giải quyết phù hợp. Đó cũng là một dạng dân vận rất cụ thể. Bởi khi một mâu thuẫn được tháo gỡ, kết quả không chỉ là một vụ việc được giải quyết. Quan trọng hơn, cộng đồng giữ được sự đoàn kết, người dân hiểu nhau hơn và niềm tin vào cán bộ cơ sở được củng cố.
Vận động hiến đất, làm đường: từ “việc của Nhà nước” thành “việc chung của cộng đồng”. Một trong những thước đo rõ nhất của dân vận là khả năng tạo đồng thuận đối với những việc liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân.
Hình ảnh tháo gỡ vướng mắc ở thôn
Khi địa phương vận động nhân dân hiến đất mở đường, chỉnh trang khu dân cư hay bảo vệ môi trường, cán bộ không thể chỉ nói: “Đây là chủ trương”. Vẫn biết là dù chủ trương đúng nhưng cách vận động không phù hợp thì vẫn có thể gặp trở ngại.
Cô Y đã chọn cách đến với người dân, giải thích cụ thể lợi ích của con đường đối với chính gia đình họ, đối với việc đi lại, sản xuất, sinh hoạt và diện mạo của thôn. Đồng thời, cô lắng nghe những băn khoăn, kiến nghị để phản ánh với chính quyền. Khi người dân hiểu rằng mình không chỉ “cho đi” một phần đất mà đang góp phần tạo ra một giá trị chung cho cộng đồng, sự đồng thuận sẽ có nền tảng bền vững hơn. Thực tế triển khai các mô hình “Dân vận khéo” tại Đà Nẵng năm 2026 cũng cho thấy phương thức lấy người dân làm trung tâm, đối thoại và thuyết phục có ý nghĩa quan trọng trong giải quyết những việc khó ở cơ sở, trong đó có vận động nhân dân hiến đất xây dựng hạ tầng và bảo vệ môi trường đã đem lại những hiệu quả thiết thực.
Không chỉ những việc làm trên công tác giúp đỡ nhân dân trong cuộc sống hằng ngày mà đặc biệt khi bão lũ đến, thiên tai dân vận không còn là lời nói.Và có lẽ lúc khó khăn nhất cũng là lúc dễ nhận ra nhất cán bộ nào thật sự gần dân.
Trong những đợt mưa lớn vào tháng 10 năm 2025 đã gập ngập lụt nhiều nhà dân ở thôn, cô Y không chỉ ngồi chờ thông tin. Cô đã chủ động liên hệ với các đoàn thể, báo cáo tình hình với chính quyền xã, đề nghị lực lượng dân quân phối hợp xuống những khu vực bị ảnh hưởng để hỗ trợ người dân.Những người già neo đơn, người đau ốm, những gia đình gặp khó khăn đặc biệt được quan tâm trước. Ở thời điểm bình thường, một lời hỏi thăm có thể chỉ là một hành động xã giao. Nhưng trong lúc thiên tai, một cán bộ đến đúng lúc có thể giúp một gia đình bớt hoang mang, giúp người dân cảm nhận rõ hơn rằng chính quyề n không đứng ngoài cuộc sống của họ. Đó là lúc những khái niệm tưởng như rất lớn - “chính quyền vì dân”, “phục vụ nhân dân”, “thế trận lòng dân” - được cụ thể hóa bằng những bước chân đi trong mưa, những cuộc điện thoại lúc đêm khuya và những lần có mặt khi người dân cần.
Hình ảnh giúp dân trong thiên tai
Câu chuyện về cô Y cũng đặt ra một vấn đề đáng để chúng ta suy nghĩ. Gần dân không có nghĩa là chiều dân. Lắng nghe không có nghĩa là mọi đề nghị đều được chấp nhận. Dân vận khéo không phải là né tránh va chạm để giữ sự hài lòng trước mắt. Có những thời điểm, để bảo đảm chủ trương, quy định của Nhà nước được thực hiện nghiêm túc, cán bộ cơ sở phải kiên quyết. Chính sự kiên quyết ấy đôi khi khiến một bộ phận người dân chưa hài lòng, cho rằng cán bộ “làm quá”, “cứng nhắc” hoặc chưa linh hoạt. Đây cũng là ranh giới không hề dễ, khó có thể vượt qua đối với những người làm công tác dân vận. Nên cô Y hiểu rằng nếu chỉ cứng nhắc mà thiếu giải thích thì dễ tạo khoảng cách với nhân dân. Nhưng nếu chỉ vì sợ mất lòng mà xuê xoa, bỏ qua nguyên tắc, thì cuối cùng chính sự tùy tiện ấy có thể làm suy giảm kỷ cương. Bài toán của dân vận không phải là chọn giữa “nghiêm” và “mềm”, mà là “ nghiêm đúng nguyên tắc, mềm trong phương pháp; kiên quyết với việc sai nhưng chân thành với con người.” Một cán bộ cơ sở có bản lĩnh phải biết khi nào cần giải thích, khi nào cần đối thoại, khi nào cần thuyết phục và khi nào phải kiên quyết bảo vệ quy định chung. Đó cũng chính là bản lĩnh của người làm dân vận và cô Y cũng làm tốt việc này.
Điều đáng nói nhất trong câu chuyện của cô Y không nằm ở một cuộc họp hay một lần vận động. Điều đáng nói nằm ở sự thay đổi của cộng đồng. Khi người dân tin vào cán bộ, việc vận động các phong trào thuận lợi hơn. Khi người dân hiểu và đồng thuận, những công việc chung không còn là nhiệm vụ riêng của chính quyền. Khi người dân nhận thức tốt điều này nên khu dân cư nơi cô Y phụ trách có sự chuyển biến tích cực: các phong trào được hưởng ứng, công tác bảo vệ môi trường được quan tâm, những vấn đề về an ninh trật tự và tệ nạn xã hội được chú trọng phòng ngừa, đời sống tinh thần của người dân từng bước được nâng lên.
Hình ảnh hoạt động phong trào
Nhiều năm liền, khu dân cư đạt thành tích tốt và được chính quyền địa phương biểu dương, khen thưởng trong nhiều năm liền:
- Chi bộ đạt chi bộ xuất sắc liên tục 11 năm liền ( từ năm 2015 – 2025)
- Thôn văn văn hóa: đạt thôn văn hóa tiêu biểu 11 năm liền ( từ năm 2015 – 2025)
- Các đoàn thể Mặt trận thôn luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.
- Tỉnh Ủy Quảng Nam tặng Bằng khen đạt “ Trong sạch, vững mạnh” tiêu biểu 5 năm liền ( 2015 -2019); Đạt tiêu chuẩn “ Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ” tiêu biểu 5 năm liền ( 2020 – 2024)
Nhưng giấy khen không phải là đích đến cuối cùng của dân vận. Một mô hình dân vận tốt phải trả lời được câu hỏi : Sau khi cán bộ rời đi, người dân có tiếp tục tự giác làm việc chung hay không? Nếu có, đó mới là sức sống của dân vận. Một con đường sạch không chỉ vì cán bộ nhắc nhở. Một khu dân cư không có tệ nạn không chỉ vì có lực lượng chức năng. Một cuộc vận động thành công không chỉ vì người dân “nghe lời”. Sức mạnh bền vững nhất là khi người dân nhận thức rằng đó là lợi ích và trách nhiệm của chính mình. Đó chính là chuyển biến từ “dân vận” sang “dân cùng làm”.
Trong bối cảnh Đà Nẵng tiếp tục đẩy mạnh phong trào thi đua “Dân vận khéo”, câu chuyện từ cơ sở đặt ra một yêu cầu rất rõ “đừng để dân vận chỉ dừng lại ở khẩu hiệu, hội nghị và báo cáo thành tích.” Một mô hình dân vận đáng được nhân rộng phải bắt đầu từ nhu cầu thực tế của người dân. Có thể là mô hình tổ chức đối thoại định kỳ. Có thể là nhóm hỗ trợ người già neo đơn. Có thể là tổ hòa giải cộng đồng. Có thể là vận động nhân dân bảo vệ môi trường. Có thể là cùng dân giữ gìn an ninh trật tự. Cũng có thể chỉ đơn giản là việc cán bộ dành thêm thời gian xuống từng hộ gia đình để nghe dân nói. Những việc ấy không hào nhoáng. Không phải việc nào cũng có thể đo bằng con số. Nhưng lại là nơi niềm tin được hình thành.
Thực tế ở xã Hiệp Đức cho thấy địa phương đang chú trọng xây dựng các mô hình “Dân vận khéo”; nhiều hoạt động cụ thể đã được triển khai gắn với đại đoàn kết toàn dân, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân và giải quyết những vấn đề thiết thực ở cộng đồng.
Vấn đề còn lại là làm thế nào để mỗi cán bộ, đảng viên, mỗi tổ chức ở cơ sở thực sự xem “gần dân, sát dân, hiểu dân, trọng dân” là phương pháp công tác hằng ngày, chứ không chỉ là một khẩu hiệu được nhắc lại trong các hội nghị.
Từ câu chuyện của một người bí thư chi bộ, trưởng thôn có thể thấy, dân vận muốn hiệu quả trước hết cần phải có những con người có tâm và có trách nhiệm. Người làm dân vận phải biết đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân; không ngại khó, không ngại va chạm; dám nói điều cần nói, dám làm điều cần làm và quan trọng nhất là dám chịu trách nhiệm với việc mình làm. Cán bộ gần dân không nhất thiết phải là người nói hay nhất. Đó có thể là người biết lắng nghe nhất.
Không nhất thiết là người xuất hiện nhiều nhất trên các cuộc họp. Đó có thể là người có mặt đúng lúc người dân cần. Không nhất thiết phải làm những việc thật lớn. Đôi khi chỉ cần giải quyết tốt một mâu thuẫn nhỏ, giúp một người già neo đơn, vận động một gia đình bảo vệ môi trường, giải thích một chính sách để người dân hiểu đúng... cũng là đang góp một viên gạch xây dựng niềm tin. Và niềm tin ấy chính là nền móng của mối quan hệ mật thiết giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân.
Trong giai đoạn mới, khi yêu cầu quản trị xã hội ngày càng cao, khi người dân ngày càng có nhiều kênh tiếp cận thông tin và yêu cầu chính đáng về quyền làm chủ, công tác dân vận càng phải đổi mới. Người cán bộ không thể chỉ “đến với dân” khi có phong trào; càng không thể chỉ tìm đến dân khi cần sự đồng thuận. Cán bộ phải ở cùng đời sống của dân. Bởi chỉ khi đi vào đời sống, mới hiểu được dân đang nghĩ gì. Chỉ khi hiểu, mới biết cần làm gì. Và chỉ khi làm bằng trách nhiệm, bằng sự chân thành, mới có thể tạo dựng niềm tin. Cô Y đã hiểu rõ điều đó. Cho dù tuổi cao nhưng cô cũng đã cố gắng ứng dụng công nghệ vào công tác tuyên truyền, lập trang Facebook cá nhân gắn với thôn để đưa những văn bản, chủ trương, thông tin đến với người dân một cách nhanh nhất.
Hình ảnh tuyên truyền chủ trương
Lời Bác dạy về dân vận vì thế không phải là một bài học của quá khứ. Đó là chỉ dẫn cho hiện tại và cả tương lai.“Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công” - điều ấy không nằm ở những lời nói lớn lao, mà bắt đầu từ những việc rất nhỏ.
Và khi lòng dân đã thuận, chủ trương mới có sức sống, chính sách mới đi được vào cuộc sống, chính quyền mới thực sự gần dân, vì dân. Xây dựng Đảng bắt đầu từ những điều lớn lao, nhưng sức mạnh của Đảng lại được bồi đắp mỗi ngày từ những việc rất nhỏ ở cơ sở.
Ở nơi ấy, một người trưởng thôn tận tụy có thể không đứng trên bục diễn đàn lớn. Nhưng bằng những bước chân đến từng nhà, những cuộc trò chuyện với từng người dân và những việc làm âm thầm mỗi ngày, họ đang góp phần nối gần hơn khoảng cách giữa chủ trương với cuộc sống, giữa chính quyền với nhân dân. Đó chính là giá trị bền vững của công tác dân vận. Và cũng là một trong những cách thiết thực nhất để xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh từ cơ sở - nơi bắt đầu của lòng dân, nơi kiểm chứng hiệu quả của mọi chủ trương và cũng là nơi niềm tin được vun đắp bằng những việc làm cụ thể nhất.